Onlangs zat ik uit nieuwsgierigheid de website www.vernieuwenderwijs.nl te bekijken waarop onder andere leerstrategieën en het lerend vermogen van mensen besproken worden. Nu moet ik op voorhand bekennen dat ik als oud-leraar niet echt een hoge pet op heb van al dat theoretisch geleuter van die onderwijsneuzen. Dát heeft dan weer alles te maken met hun wereldvreemde inslag. U weet wel: dat kennelijk maar niet uit te roeien D66-gedrag. Aan de hand van een voorbeeld zal ik even een situatie schetsen die duidelijk maakt hoe dat gedrag zich in mijn tijd als docent al uitte.
Tijdens mijn leraarschap werden we om de haverklap met studiedagen om de oren geslagen. De we-doen-nog-een-projectje-docenten kregen er enorme onderwijsorgasmes van. Een aantal zelfs wel twee tot drie keer per studiedag, terwijl ik gedurende dat soort dagen juist overvallen werd door een zeer ernstige vorm van de tegenhanger: onderwijsimpotentie.
Op dergelijke dagen kwamen er geregeld van die externe ik-weet-het-beter-figuren (lees: mislukte leraren/directeuren/pedagogen) langs die ons tegen een rijkelijke beloning kwamen vertellen hoe we het onderwijs én onze manier van lesgeven konden verbeteren. Dat deden ze dan weer aan de hand van voorbeelden uit het verleden.
Het enorme gebrek aan realiteitszin bij deze ingehuurde zakkenvullers droop er echter ruimschoots van af. Dat werd me helemaal duidelijk toen zo’n ‘deskundige’ ons tijdens een studiedag enthousiast de volgende vraag voorlegde:
‘Welke vraag zou een vmbo-leerling zichzelf stellen aan het einde van de les?’
Nu mag ik een behoorlijke mate van creativiteit en fantasie bezitten, al zeg ik het zelf, maar zelfs ik had zijn antwoord niet kunnen verzinnen. Het luidde:
‘Wat heb ik deze les geleerd?’
Een vmbo-leerling die zich aan het einde van de les afvraagt wat ie heeft geleerd! En D66’ers weten precies hoe het leven in elkaar steekt, zullen we maar zeggen. Wie ook maar enigszins bekend is met de doelgroep, zou weten dat hier slechts één antwoord mogelijk was, namelijk:
‘Is het nog geen tijd?’
En ik kan het weten, want ik ben zelf ooit als vervelend pubertje (inderdaad, een pleonasme) begonnen op de lts. En geloof mij maar, ik heb mezelf in die tijd nooit, maar dan ook nooit afgevraagd wat ik in de betreffende les geleerd had. Mijn hormonen hadden andere prioriteiten op die leeftijd. Mijn eerste echte liefde, bijvoorbeeld.
Dat was dan weer anders toen ik de lerarenopleiding bij de Hogeschool Utrecht volgde. Toen vroeg ik mij juist dagelijks af wat ik in godsnaam had opgestoken tijdens de lessen. Ik vraag het mij jaren na dato overigens nog altijd af. Ik kan in ieder geval verklappen dat het niet de lerarenopleiding was die ervoor gezorgd heeft dat ik ooit de prijs ‘Talentvolste leraar van het jaar’ in ontvangst mocht nemen. Die titel had ik eerder te danken aan mijn autodidactische kwaliteiten.
Nog eens kijkend naar de eerdergenoemde website en al het hierboven geschrevene, kan ik mezelf eigenlijk nog maar één vraag stellen:
‘Wat heb ik nu eigenlijk van mijn onderwijscarrière geleerd?’
Mijn antwoord:
Dat ik de gedachte moet koesteren dat ik met pensioen ben.
